Cách một nhà máy chế biến thực phẩm giảm 90% thời gian dừng điện nhờ RCBO SC65LE-63
Bối cảnh khách hàng
Một nhà chế biến thực phẩm khu vực với 200 nhân viên vận hành hai dây chuyền sản xuất, kho lạnh và một tòa nhà đóng gói. Nhà máy hoạt động 16 giờ mỗi ngày, sáu ngày mỗi tuần, sản xuất thịt và sản phẩm sữa đóng gói cho siêu thị và nhà hàng địa phương. Do sử dụng nhiều nước và hơi nước để vệ sinh, cơ sở này có nguy cơ cao xuất hiện dòng rò xuống đất. Hệ thống điện cũng cấp nguồn cho một số bộ biến tần điều khiển tốc độ (VSD) cho băng tải và máy trộn, điều này làm tăng thêm mức độ phức tạp cho việc bảo vệ mạch.
Thách thức và vấn đề nan giải
Hệ thống phân phối ban đầu của nhà máy dựa vào các thiết bị chống dòng rò trung tâm (RCCB) tại mỗi tủ phụ, cùng với các aptomat thu nhỏ (MCB) riêng biệt cho từng mạch ra. Cấu hình này gây ra hai vấn đề dai dẳng:
- Dừng toàn khu vực: Chỉ một sự cố chạm đất trên bất kỳ mạch nào, chẳng hạn cáp động cơ bị ẩm ướt hoặc bộ gia nhiệt bị hỏng, cũng làm RCCB trung tâm nhảy và cắt điện toàn bộ một dây chuyền sản xuất. Mỗi lần nhảy tốn tới 45 phút ngừng hoạt động trong khi đội bảo trì tìm mạch bị lỗi và đóng lại aptomat.
- Cắt nhầm: RCCB trung tâm được đặt ở 300 mA để tránh nhảy do dòng rò tự nhiên của các VSD và các đoạn cáp dài. Ngưỡng cao này khiến hệ thống không cung cấp đủ bảo vệ cá nhân cho các khu vực ẩm ướt, và nó nhảy không báo trước do các xung dòng rò thoáng qua khi khởi động thiết bị.
Trưởng bộ phận bảo trì báo cáo trung bình bốn lần dừng ngoài kế hoạch mỗi tháng, mỗi lần kéo dài tới một giờ. Thời gian sản xuất bị mất, cộng với nhân công đóng lại mạch và sản phẩm thỉnh thoảng bị hỏng, khiến công ty tốn khoảng 4.000 USD mỗi tháng chi phí không cần thiết. Ngoài ra, việc RCCB thiếu độ nhạy khiến công nhân phải đối mặt với nguy cơ điện giật cao hơn trong các khu vực rửa trôi.
Vì sao nên chọn RCBO SC65LE-63?
Công ty đã đánh giá hai phương án thay thế. Phương án thứ nhất là lắp một RCCB và một MCB riêng cho mỗi mạch, điều này sẽ cần một tủ lớn hơn và phải đấu lại dây đáng kể. Phương án thứ hai là thay các MCB bằng loại chất lượng cao hơn và giữ nguyên RCCB trung tâm hiện có, nhưng cách này không giải quyết được vấn đề cách ly.
Sau khi so sánh nhiều thương hiệu aptomat chống dòng rò kèm bảo vệ quá dòng (RCBO), nhóm đã chọn SINGI SC65LE-63. Quyết định dựa trên ba yếu tố then chốt:
- Bảo vệ kết hợp trong một mô-đun: SC65LE-63 cung cấp cả bảo vệ quá dòng lẫn bảo vệ chống dòng rò chạm đất trong một thiết bị rộng 18 mm duy nhất. Điều này cho phép công ty thay thế từng MCB bằng một RCBO mà không cần nâng cấp tủ phân phối.
- Độ nhạy dòng rò có thể chọn: Sản phẩm có sẵn với độ nhạy 30 mA và 100 mA. Các loại 30 mA mang lại khả năng bảo vệ chống điện giật thực sự tại các khu vực rửa trôi, trong khi các loại 100 mA có thể dùng cho mạch VSD để ngăn ngừa nhảy vô cớ.
- Khả năng cắt cao và tuân thủ tiêu chuẩn: Với khả năng cắt 6 kA, SC65LE-63 đáp ứng các yêu cầu về ngắn mạch của nhà máy. Sản phẩm được thiết kế tuân thủ GB/T 6829-2017 và IEC 60898-1, mang lại cho đội ngũ kỹ thuật sự tin tưởng vào độ tin cậy và hiệu năng của nó.
Quy trình triển khai
Dự án được thực hiện trong đợt dừng bảo trì theo kế hoạch kéo dài hai tuần, với các bước chính sau:
- Kiểm tra mạch: Nhà thầu điện đã lập bản đồ toàn bộ 86 mạch cuối trong nhà máy, ghi lại loại tải, chiều dài cáp và mức dòng rò điển hình.
- Cấu hình lại tủ điện: Từng MCB ra được tháo ra và thay bằng RCBO SC65LE-63 tương ứng. Các RCCB trung tâm được giữ nguyên làm dự phòng, nhưng đặt ở 300 mA để tăng thêm mức an toàn.
- Kiểm thử mạch: Trước khi cấp điện trở lại, mọi mạch đều được kiểm tra bằng một máy đo điện trở cách điện chuyên dụng và một thiết bị thử dòng rò. Việc này đã phát hiện cách điện yếu trên hai đoạn cáp cũ, được thay thế trong đợt dừng máy.
- Chạy thử và nghiệm thu: Nhà máy được cấp điện lần lượt theo từng mạch, và mỗi RCBO đều được thử nhảy bằng nút thử tích hợp cũng như một thiết bị thử RCD bên ngoài.
Một thách thức đáng kể xuất hiện khi mạch VSD đầu tiên được cấp điện. Dòng rò tự nhiên từ bộ lọc động cơ tạo ra dòng điện đủ để cắt RCBO 30 mA. Giải pháp là lắp các thiết bị độ nhạy 100 mA riêng cho bốn mạch VSD, đồng thời giữ bảo vệ 30 mA cho ổ cắm, chiếu sáng và khu vực rửa trôi. Sự thỏa hiệp này duy trì an toàn cho con người mà không đánh đổi độ tin cậy vận hành.
Kết quả định lượng
Trong sáu tháng đầu sau khi chuyển đổi, cơ sở đã chứng kiến những cải thiện rõ rệt:
- Thời gian ngừng hoạt động ngoài kế hoạch giảm từ trung bình bốn giờ mỗi tháng xuống dưới 15 phút. Điều này đồng nghĩa với việc giảm 90% số lần mất điện do sự cố chạm đất hoặc quá tải.
- Chi phí bảo trì điện giảm 18.000 USD mỗi năm. Mức giảm này đến từ ít công lao động xử lý sự cố hơn, ít cuộc gọi khẩn cấp hơn và tần suất thiết bị đóng cắt bị hỏng thấp hơn.
- Thiệt hại sản phẩm do mất điện giảm 75%. Trước khi nâng cấp, chỉ một lần nhảy cũng có thể làm dừng quá trình thanh trùng và khiến cả một lô sản phẩm bị loại bỏ. Với các RCBO riêng cho từng mạch, chỉ thiết bị bị ảnh hưởng mới cần khởi động lại.
- An toàn lao động được cải thiện . Các RCBO 30 mA trên tất cả ổ cắm và trạm rửa tay đã mang lại mức bảo vệ trực tiếp mà trước đó còn thiếu.
Hiệu quả tổng thể là một hạ tầng điện có khả năng chống chịu tốt hơn, hỗ trợ mục tiêu của nhà máy là giảm chi phí sản xuất và đáp ứng các yêu cầu kiểm toán an toàn thực phẩm nghiêm ngặt hơn.
Đánh giá của khách hàng
Trưởng bộ phận bảo trì, người dẫn dắt dự án, nhận xét:
"Chuyển sang aptomat RCBO SC65LE-63 là quyết định tốt nhất mà chúng tôi đưa ra cho hệ thống điện của mình. Chúng tôi không còn phải dừng cả một dây chuyền chỉ vì một lỗi nhỏ, và chỉ báo trực quan chọn nhanh trên mỗi thiết bị giúp chúng tôi xác định chính xác mạch cần xử lý. Việc lắp đặt đơn giản, và sản phẩm đã hoạt động hoàn hảo."
Bài học và khuyến nghị
Đối với các cơ sở công nghiệp và thương mại phụ thuộc vào vận hành liên tục, kinh nghiệm tại nhà máy thực phẩm này mang lại ba bài học thực tiễn:
- Cách ly bảo vệ ở cấp mạch. Mặc dù các RCCB trung tâm đóng vai trò dự phòng, chúng không nên là lớp bảo vệ chống dòng rò duy nhất trong một mạng hạ áp hiện đại. Các RCBO riêng cho từng mạch, như SC65LE-63, giúp giới hạn phạm vi ảnh hưởng của một sự cố điện.
- Đo dòng rò trước khi chọn độ nhạy. Các thiết bị như VSD và động cơ có dòng rò cố hữu. Một khảo sát dòng rò phù hợp sẽ giúp xác định nơi cần thiết bị 30 mA và nơi thiết bị 100 mA phù hợp hơn.
- Lên kế hoạch dừng máy có tổ chức trong quá trình cải tạo. Thay thế mọi aptomat trong một tủ điện không phải là công việc nên làm vội vàng. Một khung thời gian dừng máy được ấn định, cùng với việc nhận diện và thử nghiệm mạch cẩn thận, sẽ ngăn ngừa sai sót và đảm bảo quá trình chuyển đổi suôn sẻ.
Nếu dự án được thực hiện lại, công ty sẽ cân nhắc bổ sung giám sát từ xa cho các RCBO và ghi nhật ký sự cố vào phần mềm bảo trì của nhà máy, giúp hệ thống càng thêm minh bạch. Đối với các hoạt động khác có thách thức tương tự, việc nâng cấp lên aptomat chống dòng rò có bảo vệ quá dòng là một bước đi đã được chứng minh để giảm thời gian chết và tăng cường an toàn.
Tài liệu tham khảo
Các tiêu chuẩn sau đây có liên quan đến thiết kế, thử nghiệm và ứng dụng aptomat chống dòng rò kèm bảo vệ quá dòng (RCBO) như SC65LE-63:
- GB/T 6829-2017. Aptomat hoạt động theo dòng điện dư có hoặc không có bảo vệ quá dòng dùng cho gia đình và mục đích tương tự (RCBO) [S]. 2017.
- IEC 60898-1. Phụ kiện điện — Aptomat bảo vệ quá dòng cho hộ gia đình và các công trình tương tự — Phần 1: Aptomat dùng cho vận hành xoay chiều [S]. 2019.
- GB/T 10963.1-2020. Phụ kiện điện — Aptomat bảo vệ quá dòng cho hộ gia đình và các công trình tương tự — Phần 1: Aptomat dùng cho vận hành xoay chiều [S]. 2020.